materiały partnera
Poziome przekroczenie terenowe to wszystkie techniki budowlane służące do położenia rurociągu, kabla lub innej instalacji liniowej pod powierzchnią ziemi, bez wykonywania otwartego wykopu na całej długości trasy. Wykopy są zwykle ograniczone do dwóch komór technologicznych — startowej i końcowej, między którymi maszyna „przepycha" lub „przewierca" instalację pod ziemią. Cel tej technologii to oszczędność. Tylko nie zawsze finansowa, choć i to wchodzi w grę. Najważniejsze kategorie oszczędności to:
To konkretne korzyści, które zwykle uzasadniają wyższy koszt jednostkowy bezwykopowego wykonania. Inwestor, który liczy tylko cenę za metr instalacji, może być zaskoczony — przewiert kosztuje 2–4 razy więcej za metr niż tradycyjny wykop. Ale gdy do rachunku dodamy koszty wstrzymania ruchu, odbudowy nawierzchni, zniszczeń infrastruktury i ewentualnych roszczeń — bilans często wychodzi na korzyść technologii bezwykopowej.
Branże, które najczęściej korzystają z poziomych przekroczeń terenowych: Telekomunikacja. Sieci światłowodowe — szczególnie przy wprowadzaniu szerokopasmowego internetu na obszarach miejskich i podmiejskich. Każde przejście pod ulicą, chodnikiem, podjazdem to potencjalny przewiert. Energetyka. Kable średniego i wysokiego napięcia, których trasa biegnie przez tereny zurbanizowane. Bezwykopowo wykonuje się też przepusty pod liniami napowietrznymi, gdy trzeba je zastąpić podziemnymi. Wodociągi i kanalizacja. Magistrale wodociągowe, kolektory kanalizacji sanitarnej i deszczowej, szczególnie w dużych średnicach (od kilkuset do kilkunastu setek mm), gdzie tradycyjny wykop wymagałby głębokiej rozbiórki. Gazownictwo. Sieci gazowe średniego i wysokiego ciśnienia. Tu bezwykopowość jest często wymagana ze względu na bezpieczeństwo — głębokie wykopy w terenie zabudowanym to zagrożenie. Ciepłownictwo. Sieci preizolowane, szczególnie pod arteriami komunikacyjnymi. Tradycyjny wykop pod magistralę ciepłowniczą to projekt na miesiące, przewiert sterowany skraca czas radykalnie. Drogi i koleje. Przepusty pod jezdnią, pod torowiskiem, pod nasypami — przepychanie rur stalowych jako osłon dla późniejszych instalacji albo jako przepustów dla wody opadowej. Geotechnika i fundamenty. Wykonywanie pali fundamentowych w technologii CFA (Continuous Flight Auger), mikrocali wzmacniających istniejące fundamenty, pomocniczo również technologia HDD do pomiarów i drenażu. Sercem wydajnego palowania jest osprzęt wiertniczy — wiertnice CFA, świdry ślimakowe głowice obrotowe dopasowane do koparek .To technologia szczególnie popularna w budownictwie deweloperskim, drogowym i mostowym, gdzie wymagana jest szybka realizacja kilkunastu pali na zmianę roboczą.
Termin „poziome przekroczenia terenowe" obejmuje kilka różnych technologii, które warto rozróżniać. Każda ma swoje miejsce, swoje zalety i ograniczenia. HDD (Horizontal Directional Drilling) — przewiert sterowany. Technologia oparta na wiertnicy z głowicą wiertniczą prowadzoną przez sterownik radiowy. Wiertło najpierw przebija pilotowy otwór po zaplanowanej trajektorii, potem wracając, rozszerza otwór do docelowej średnicy i ciągnie za sobą rurę osłonową lub roboczą. Stosowane do długich tras (od kilkunastu do nawet kilkuset metrów), z możliwością omijania przeszkód podziemnych. Najpopularniejsza technologia bezwykopowa w Polsce. Przeciski (rammery, przepychy hydrauliczne). Maszyna, która z komory startowej napiera na rurę stalową (głównie stalową, czasem żeliwną), wpychając ją w grunt. Po dotarciu do komory końcowej wnętrze rury jest oczyszczane i może służyć jako osłona dla docelowej instalacji. Stosowane do krótszych odcinków (do kilkudziesięciu metrów), prostych traserów, w gruntach o przewidywalnej charakterystyce. Profesjonalnie wykonane hydraulicznej maszyny do poziomych przekroczeń terenowych w wykonaniu hydraulicznym osiągają siły napierania od 48 do 70 ton, pozwalając na przeciski rur o średnicach DN 80 do DN 1200 mm na długości do 35 m. Mikrotuneling. Technologia bardziej zaawansowana — z tarczą wiertniczą zdalnie sterowaną z powierzchni, z odprowadzaniem urobku zawiesiną wodną, z wysoką precyzją położenia (centymetry). Stosowana do dłuższych instalacji (do 200–300 m) o większych średnicach, w tym kanalizacji, której trzeba zachować precyzyjny spadek grawitacyjny. Bursting (rozsadzanie rur). Wymiana starej rury podziemnej na nową, większą — przez wpychanie głowicy rozsadzającej (z młotem hydraulicznym lub w wersji statycznej), która łamie starą rurę na fragmenty wciskane w grunt, jednocześnie wciągając nową rurę za sobą. Stosowana głównie do renowacji starych sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.
Wybór konkretnej technologii zależy od kilku parametrów: Długość przekroczenia. Krótkie odcinki (do 20–30 m) — przeciski. Średnie (30–100 m) — przeciski lub HDD. Długie (powyżej 100 m) — HDD lub mikrotuneling. Średnica instalacji. Małe (do DN 200) — wszystkie technologie. Średnie (DN 200–500) — HDD lub przeciski większych mocy. Duże (DN 500+) — przeciski o dużej mocy, mikrotuneling. Charakter gruntu. Grunty spoiste, jednolite — wszystkie technologie. Grunty kamieniste, z głazami — głównie mikrotuneling z odpowiednią głowicą skrawającą. Grunty wodonośne — HDD z odpowiednią płuczką lub mikrotuneling z odprowadzaniem urobku. Wymagana precyzja położenia. Rurociągi grawitacyjne (kanalizacja) — wymagają wysokiej precyzji, lepiej mikrotuneling. Rurociągi ciśnieniowe — można HDD, gdzie tolerancja głębokości może wynosić nawet kilkadziesiąt centymetrów. Przeszkody na trasie. Konieczność omijania istniejącej infrastruktury — HDD z możliwością sterowania trajektorią. Linia prosta — przeciski lub mikrotuneling. Budżet i czas. Najtańsze są zwykle przeciski, na drugim miejscu HDD, najdrożej mikrotuneling. Ale to porównanie ma sens tylko wtedy, gdy każda z technologii jest dla danego projektu rzeczywiście realizowalna.
W Polsce działa kilkuset wykonawców specjalizujących się w technologiach bezwykopowych. Zwykle są to firmy, które posiadają własny park maszynowy (jedną lub kilka wiertnic, kilka maszyn przeciskowych) i wykonują zlecenia dla generalnych wykonawców infrastruktury liniowej. Mniejsi inwestorzy zwykle nie zlecają bezpośrednio wykonawcy bezwykopowemu — pracują z głównym wykonawcą całego projektu, który podzleca przewierty wyspecjalizowanym podwykonawcom. Inny sektor to producenci maszyn — firmy, które konstruują wiertnice, głowice, przeciskarki i inne urządzenia. Tu polski rynek ma kilku znaczących graczy, w tym producentów eksportujących swoje maszyny na rynki zachodnioeuropejskie. Klientami są wykonawcy bezwykopowi, którzy dobierają sprzęt do swojego profilu działalności i nakładów inwestycyjnych.
Sektor poziomych przekroczeń terenowych w ostatnich latach rozwija się dynamicznie. Główne kierunki:
Projekt bezwykopowego przekroczenia wymaga zwykle szeregu uzgodnień:
Cały proces formalny może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy — zwykle dłużej niż samo wykonanie przewiertu. Profesjonalny wykonawca lub projektant pomaga przejść przez te procedury.
Poziome przekroczenia terenowe to nie jedna technologia, ale cała rodzina rozwiązań, każda z własnymi zaletami i ograniczeniami. Wybór odpowiedniej metody zależy od długości, średnicy, charakteru gruntu, wymaganej precyzji i budżetu. Dla większości typowych projektów infrastrukturalnych — od światłowodów po kanalizację — bezwykopowe technologie są dziś standardem, a nie alternatywą. Tradycyjny wykop wraca do gry tylko tam, gdzie z różnych powodów (głębokość, charakter gruntu, mała długość) jest tańszy i prostszy. Kamarch z Wielkich Dróg od ponad dekady projektuje i produkuje maszyny dla branży bezwykopowej — głównie maszyny przeciskowe RM, ale również osprzęt wiertniczy do HDD, mikrotunelingu i palowania CFA. Portfolio uzupełniają podajniki śrubowe i przenośniki ślimakowe — korytowe, rurowe, wielowałowe i ciężkoprzemysłowe, o wydajnościach do 170 t/h — niezbędne dla wykonawców obsługujących większe place budowy z transportem urobku, kruszywa, cementu czy materiałów do iniekcji gruntowych. Realizacje obejmują projekty w Polsce i eksport na rynki zachodnioeuropejskie. Po szczegóły dotyczące konkretnego typu maszyny zapraszamy do oferty produktowej lub do artykułów branżowych, w których opisano konkretne realizacje. Po analizę i wycenę dla Państwa firmy — do bezpośredniego kontaktu.
