Polacy odwracają się od wódki? Produkcja spadła o 19 proc., a spożycie aż o około 20 proc.

Polacy coraz rzadziej sięgają po wódkę, a najnowsze dane pokazują, że nie jest to tylko chwilowa zmiana. W pierwszym półroczu tego roku produkcja sprzedana czystej wódki spadła o blisko jedną piątą, a jej spożycie zmniejszyło się w podobnej skali. Co ciekawe, mimo kolejnych podwyżek podatków, państwo może również zebrać mniej pieniędzy z akcyzy.

Jak opisuje portal Wiadomości Handlowe, dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują wyraźne osłabienie rynku napojów spirytusowych. W pierwszym półroczu 2026 roku produkcja sprzedana czystej wódki była o blisko 19 proc. niższa niż w analogicznym okresie poprzedniego roku.

W podobnym tempie zmniejszyło się jej spożycie. Według danych przywoływanych przez portal spadek wyniósł około 20 proc. Pozostałe napoje spirytusowe również notowały gorsze wyniki, choć w ich przypadku spadki wynosiły od 2 do 10 proc.

Wygląda więc na to, że zmieniają się nie tylko ceny i warunki na rynku, ale także zwyczaje samych konsumentów. Potwierdzają to również wyniki badań dotyczących podejścia Polaków do alkoholu.

Coraz mniej Polaków w ogóle sięga po alkohol

Wiadomości Handlowe powołują się także na badanie CBOS z 2026 roku. Wynika z niego, że po alkohol sięga obecnie 73 proc. badanych. Siedem lat wcześniej było to 81 proc.

To spadek o 8 punktów procentowych i jednocześnie najniższy wynik odnotowany w ciągu 30 lat badań ośrodka. Respondenci jako powody ograniczania alkoholu wskazywali przede wszystkim większe zainteresowanie zdrowym stylem życia oraz po prostu brak potrzeby sięgania po napoje procentowe.

Zmienia się też to, po co sięgają osoby, które nadal piją alkohol. Czystą wódkę wskazuje obecnie jedynie 13 proc. konsumentów. Dla porównania wino wybiera 32 proc., a piwo 30 proc. badanych.

Akcyza wyższa, ale wpływy mogą być niższe

Spadek sprzedaży zaczyna być widoczny również w budżecie państwa. Jak informuje portal, na podstawie danych Ministerstwa Finansów branża spirytusowa przewiduje, że tegoroczne wpływy z akcyzy mogą być nawet o 1 mld zł niższe niż rok wcześniej.

W samym maju wpływy z akcyzy od napojów spirytusowych spadły o 13 proc. rok do roku. Dzieje się to mimo zwiększania obciążeń podatkowych nakładanych na alkohol.

- Pierwsze pięć miesięcy roku przynosi zazwyczaj 35-37 proc. rocznych wpływów z akcyzy od napojów spirytusowych. Przy obecnym spadkowym trendzie tegoroczne wpływy z pewnością nie osiągną poziomu założonego w budżecie państwa - mówi cytowany przez Wiadomości Handlowe Karol Stec, prezes Związku Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy.

Branża obawia się kolejnych podwyżek

Przedstawiciele przemysłu spirytusowego wskazują, że na rynek nakłada się kilka zmian jednocześnie. Chodzi m.in. o kolejną podwyżkę akcyzy, zwiększenie opłaty od małych opakowań alkoholu oraz zapowiadaną przez Ministerstwo Zdrowia nową daninę uzależnioną od wartości sprzedaży alkoholu.

Według danych przywoływanych przez Wiadomości Handlowe wzrost akcyzy ma wynieść 20,47 proc., a opłata dotycząca małych opakowań ma wzrosnąć czterokrotnie. Branża ostrzega, że dalsze zwiększanie obciążeń może jeszcze bardziej ograniczyć legalną sprzedaż.

To jednak stanowisko samych producentów. Przedstawiciele sektora ostrzegają m.in. przed możliwym wzrostem szarej strefy i spadkiem wpływów podatkowych. Skala tych efektów będzie zależała od tego, jak rynek rzeczywiście zareaguje na kolejne zmiany.

Zmiany mogą odczuć też inne branże

Przemysł spirytusowy jest powiązany nie tylko ze sprzedażą alkoholu. Według szacunków Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej sektor zużywa około 1,6 mln ton zbóż oraz 38 tys. ton ziemniaków.

Dlatego dalszy spadek produkcji może mieć znaczenie również dla rolnictwa, producentów opakowań, transportu, logistyki czy gastronomii. Na razie najważniejszy sygnał jest jednak prosty: rynek wódki w Polsce wyraźnie się kurczy, a wraz ze spadkiem sprzedaży maleją również wpływy z podatków.