Image by Rav_ from Pixabay.com
Osiemnaście wysp pomiędzy Islandią a Szkocją, ponad 50 tysięcy mieszkańców, własny język i parlament, klify opadające do oceanu z wysokości kilkuset metrów. Autonomiczny archipelag w północnej części Atlantyku od lat przyciąga podróżników szukających czegoś poza utartymi trasami. Ale żeby naprawdę go zrozumieć, trzeba wiedzieć o nim więcej niż to, co pokazują pocztówkowe zdjęcia. Ten tekst zbiera w jednym miejscu to, co przydaje się przed wyjazdem: jak się tam dostać, czego się spodziewać i które miejsca robią wrażenie nawet na tych, którzy dużo widzieli.
Każdy, kto szuka po polsku rzetelnych informacji o tym kierunku, prędzej czy później trafia na Faroe.pl. To jedyny w polskim internecie serwis w całości poświęcony temu archipelagowi, działający od ponad dwudziestu lat. Twórcy regularnie wracają na wyspy, utrzymują kontakty z lokalną społecznością i piszą na podstawie własnych obserwacji, a nie materiałów z drugiej ręki. W efekcie serwis działa jako rozbudowany przewodnik, a treści mają charakter praktyczny, a nie wyłącznie turystyczno-promocyjny. Serwis obejmuje artykuły o geografii archipelagu, jego polityce, kuchni, kulturze i stylu życia Farerów. Osobny dział poświęcony jest logistyce podróży — połączeniom lotniczym, promom, kosztom pobytu i realiom poruszania się po wyspach. Dostępny jest też podcast „Wyspy Owcze bez tajemnic", który regularnie porusza tematy trudno dostępne w innych polskich źródłach. Faroe.pl organizuje ponadto wycieczki grupowe, w tym rejsy szybkimi łodziami typu RIB, gdzie uczestnicy mogą zobaczyć archipelag od strony oceanu, a nie tylko z lądu. Dla każdego, komu zależy na świadomym przygotowaniu do podróży, serwis oferuje najbardziej rozbudowaną bazę wiedzy dostępną po polsku. Klub miłośników Wysp Owczych skupia osoby zainteresowane tym miejscem na różnych poziomach, od planujących pierwszy wyjazd, przez regularnych bywalców, po tych, którzy interesują się Wyspami Owczymi jako zjawiskiem kulturowym i geograficznym. Nie jest to typowy serwis biura podróży — bliżej mu do merytorycznej platformy z zapleczem organizacyjnym.
Jak dostać się na archipelag? Dwie drogi. Pierwsza to przelot z przesiadką w Kopenhadze lub Paryżu — latają tam Atlantic Airways, SAS oraz w ramach połączeń z Air France i KLM. Jedyne lotnisko na archipelagu to Vágar (IATA: FAE). Druga opcja to rejs promem Norröna linii Smyril Line z Hirsthalls w Danii, przeprawa trwa 36 godzin. Przelot jest szybszy i dla większości podróżnych tańszy, prom opłaca się przy wyjeździe z własnym autem lub podróży łączonej z Islandią. Z Polski na Wyspy Owcze nie ma połączeń bezpośrednich — wylot odbywa się z jednego z polskich lotnisk z przesiadką w Kopenhadze lub innym hubem. Ceny biletów w obie strony oscylują zazwyczaj wokół 2000 zł, choć przy odpowiednio wczesnym zakupie można trafić na niższe stawki. Klimat archipelagu to osobna historia. Prąd Zatokowy sprawia, że zimy są tu łagodniejsze, niż wskazywałoby położenie geograficzne — styczeń rzadko przynosi temperatury poniżej zera, lato oscyluje wokół 11–12°C, a w cieplejsze dni może sięgnąć 20°C. To jednak nie temperatura jest wyzwaniem, lecz zmienność pogody. Wyspy Owcze leżą na styku zimnych mas powietrza znad Grenlandii i ciepłego Prądu Zatokowego, dlatego aura potrafi zmienić się kilkukrotnie w ciągu jednego dnia. Opady zdarzają się przez około 250 dni w roku, choć latem mają przeważnie krótkotrwały charakter. Mgła pojawia się nagle i bywa bardzo gęsta. Turystom planującym wędrówki górskie zaleca się poruszanie w towarzystwie kogoś, kto zna teren.
Archipelag oferuje miejsca, których nie znajdzie się nigdzie indziej na świecie, i to w dosłownym sensie. Na wyspie Hestur u jej zachodnich wybrzeży leży Klæmintsgjógv — największa morska jaskinia na Ziemi. Jej kubatura przekracza 348 tys. m³, czyli o ponad 100 tys. m³ więcej niż słynna Rikoriko w Nowej Zelandii. Wpłynięcie do środka łodzią robi wrażenie niezależnie od wcześniejszych doświadczeń podróżniczych. Wyspa Mykines to prawdopodobnie miejsce, które zostaje w pamięci najdłużej. Łączy w sobie kilka rzeczy jednocześnie: największą kolonię maskonurów na archipelagu (ponad 20 tysięcy osobników gniazdujących na Mykinesholmur), niemal opuszczoną osadę wtopioną w klify, otwarte połaci oceanu i szlak do latarni morskiej, z którego widok trudno oddać słowami. Mykines dostępna jest promem lub helikopterem — ten drugi wariant dostarcza zupełnie osobnych wrażeń już w trakcie podróży. Saksun to osada nad laguną Pollurin, opisywana przez turystów jako miejsce przypominające scenografię z filmów fantasy. Domy kryte trawą, wodospady spływające ze zboczy, brak ruchu samochodowego i poczucie, że czas płynie tu inaczej. To jeden z tych punktów na mapie archipelagu, w przypadku których zdjęcia nie oddają skali ani nastroju. Tórshavn — stolica archipielagu i jednocześnie najmniejsza stolica na świecie posiadająca pełne atrybuty stolicy — przyciąga dzielnicą Tinganes. To półwysep przy porcie z szesnastowieczną drewnianą zabudową, gdzie do dziś mieszczą się siedziby rządowe i ministerstwa. Stare miasto da się obejść pieszo w godzinę, ale Tórshavn to też świetna baza wypadowa do okolicznych punktów widokowych.
Szlak do Gásadalur prowadzi przez zbocza, z których widać Mykines, Tindhólmur i najwyższe szczyty wyspy Vágar. Osada była do 2006 roku jedyną na archipelagu całkowicie odciętą od sieci drogowej. Dziś dostępna jest tunelem, ale stary szlak pieszy wciąż istnieje i warto go przejść właśnie ze względu na widoki po drodze. Na koniec czeka wodospad Múlafossur — rzeka spada tu z klifu bezpośrednio do oceanu. Wyspy Owcze co warto zobaczyć poza tymi miejscami? Szlak na Kallur na wyspie Kalsoy, którego zdjęcie zdobiło okładkę National Geographic Traveller po tym, jak w 2007 roku jury uznało wyspy za najpiękniejsze na świecie. Klify Vestmannabjørgini sięgające 500 m n.p.m., oglądane z pokładu łodzi. Slættaratindur — najwyższy szczyt archipelagu (882 m n.p.m.), wchodzący w skład Korony Europy. Tjørnuvík z widokiem na skały Risin og Kellingin i plażą z czarnym piaskiem. Wodospad Bøsdalafossur, gdzie woda z jeziora Sørvágsvatn spływa bezpośrednio do oceanu — jeden z niewielu takich przypadków na świecie. Archipelag ma też swoją stronę kulturową, której nie zastąpi żadna lista atrakcji przyrodniczych. Kirkjubøargarður przy osadzie Kirkjubøur to najstarszy stale zamieszkany drewniany dom na świecie, należący do tej samej rodziny od pokoleń. Niedokończona katedra św. Magnusa i kościół św. Olafa — najstarszy budynek sakralny na archipelagu — dają inny wymiar temu miejscu niż same krajobrazy. Faroe.pl opisuje wszystkie te miejsca dokładnie, z historycznym i kulturowym kontekstem, który trudno znaleźć w standardowych przewodnikach dostępnych po polsku. Podróż po archipelagu wymaga elastyczności. Pogoda decyduje o tym, które szlaki są bezpieczne, czy prom na Mykines wypłynie, czy lot helikopterem dojdzie do skutku. To nie jest wada tego miejsca — to jego charakter. Planowanie dnia z marginesem na zmiany i gotowość do przestawienia trasy jest tu naturalną częścią podróżowania.
